Czym karmić kaczki mulardy – praktyczny poradnik hodowcy

Najpierw trzeba dobrać paszę do wieku mulardów, następnie zapewnić stały dostęp do wody i sprawdzać, ile ptaki rzeczywiście zjadają. Efektem jest równy wzrost bez zastępowania wartościowej paszy przypadkowymi dodatkami. Podstawą żywienia mulardów jest pełnoporcjowa mieszanka dla kaczek, a nie samo ziarno. Odpowiedź na pytanie, czym karmić kaczki mulardy, obejmuje jednak również zielonki, sposób podawania karmy i zmianę dawki w kolejnych tygodniach. Poniżej znajdują się praktyczny podział pasz według wieku, zasady stosowania dodatków oraz błędy, które prowadzą do niedoborów i strat paszy.

Czym karmić kaczki mulardy na poszczególnych etapach odchowu?

Mulardy są mieszańcami kaczora piżmowego i kaczki domowej, najczęściej typu pekin. Rosną szybko, dlatego nie należy żywić kacząt tak samo jak ptaków pod koniec tuczu. W pierwszych tygodniach szczególne znaczenie mają białko, aminokwasy oraz witaminy i składniki mineralne dostarczane w odpowiednich proporcjach.

Najprostszym rozwiązaniem dla początkującego hodowcy jest program starter–grower–finiszer przeznaczony dla kaczek lub drobiu wodnego. Nazwy handlowe i granice wieku różnią się między producentami. Pierwszeństwo ma instrukcja konkretnej mieszanki, zwłaszcza gdy jest przeznaczona bezpośrednio dla mulardów.

Podane zakresy są orientacyjnym schematem doboru produktów, a nie recepturą samodzielnego mieszania paszy. Sama zawartość białka nie wystarcza do oceny mieszanki: liczą się również energia, lizyna i metionina. Dwie pasze zawierające 18% białka nie muszą dawać takich samych wyników.

Punktem odniesienia są zalecenia National Research Council, Nutrient Requirements of Poultry z 1994 roku: dla rosnących kaczek pekin podano 22% białka w wieku 0–2 tygodni i 16% w wieku 2–7 tygodni. Nie są to osobne normy dla mulardów, dlatego nie należy bezpośrednio traktować ich jako gotowego programu tuczu każdego mieszańca.

Pasza pełnoporcjowa czy własna mieszanka dla mulardów?

Gotowa mieszanka ogranicza ryzyko niedoborów

Pasza pełnoporcjowa jest przeznaczona do podawania jako cała dawka pokarmowa, z zapewnieniem wody. Jeśli połowę takiej paszy zastąpi się pszenicą, spada nie tylko udział białka, lecz także witamin, mikroelementów i aminokwasów. Kaczki nadal mogą chętnie jeść, ale otrzymują inaczej zbilansowany pokarm.

Na etykiecie trzeba sprawdzić gatunek i wiek ptaków, skład analityczny, termin trwałości oraz instrukcję stosowania. Pasza dla kur niosek nie jest zamiennikiem startera dla kacząt: zawiera więcej wapnia, niż potrzebują rosnące kaczki.

Własna mieszanka wymaga receptury, nie proporcji „na oko”

Pszenica, kukurydza i jęczmień dostarczają przede wszystkim energii. Do ułożenia pełnej dawki potrzebne są także komponenty białkowe, na przykład śruta sojowa, oraz odpowiednio dobrany premiks mineralno-witaminowy. Znaczenie mają również zawartość włókna i strawność składników.

Nie istnieje jedna bezpieczna proporcja typu „2 części pszenicy i 1 część kukurydzy”, która zastępuje pełnoporcjową paszę. Premiks należy dawkować dokładnie według etykiety: produkt przeznaczony do udziału 1% nie jest wymienny w tej samej ilości z produktem o udziale 2,5%. Przy małym stadzie zakup gotowej mieszanki zwykle upraszcza żywienie bardziej niż kompletowanie kilkunastu składników.

Jakie zboża, zielonki i warzywa mogą jeść mulardy?

Zielonka nie zastępuje paszy pełnoporcjowej w tuczu mulardów. Trawa i warzywa zawierają dużo wody, dlatego pełne wole po ich zjedzeniu nie oznacza pokrycia zapotrzebowania na energię i białko.

Jako dodatek sprawdzają się młoda trawa, liście mniszka lekarskiego i koniczyna. Materiał powinien pochodzić z miejsca nieopryskiwanego środkami ochrony roślin. Wprowadzanie dodatków najlepiej rozpocząć od niewielkich porcji i obserwować pobranie podstawowej paszy oraz wygląd odchodów.

• Pszenica i kukurydza — składniki mieszanek oraz dodatki dla starszych ptaków; nie stanowią kompletnej dawki.
• Marchew i dynia — umyte, rozdrobnione dodatki, podawane bez soli i przypraw.
• Młoda trawa i koniczyna — urozmaicenie żywienia na wybiegu, bez traktowania ich jako odpowiednika koncentratu paszowego.

Przy stosowaniu paszy pełnoporcjowej rozsądnym ograniczeniem jest utrzymywanie dodatków na poziomie najwyżej około 10% dziennej suchej masy dawki. To praktyczny limit ograniczający rozcieńczanie paszy, a nie norma zapotrzebowania mulardów. U najmłodszych kacząt najbezpieczniej skupić się na starterze.

Przy podawaniu całego ziarna lub włóknistych dodatków potrzebny jest dostęp do odpowiedniego nierozpuszczalnego grytu, który wspomaga rozcieranie pokarmu w żołądku mięśniowym. Muszla wapienna nie pełni tej samej funkcji.

Jak podawać paszę i wodę, żeby ograniczyć straty?

Woda musi być dostępna podczas jedzenia

Nie wolno pozostawiać kaczek z suchą paszą bez dostępu do wody. Poidło powinno umożliwiać zanurzenie dzioba i oczyszczenie nozdrzy. Basen do pływania nie jest konieczny do prawidłowego żywienia i nie zastępuje czystej wody pitnej.

U małych kacząt poidło trzeba zabezpieczyć przed wchodzeniem całym ciałem i wychłodzeniem. Wodę należy kontrolować co najmniej 2 razy dziennie, a podczas upałów i przy szybkim brudzeniu — częściej. Rozlewaną wodę warto odprowadzać poza ściółkę, na przykład przez stabilną podstawę odpływową pod poidłem.

Porcje i czystość karmideł

W standardowym odchowie kacząt stosuje się swobodny dostęp do odpowiedniej paszy, o ile program producenta nie przewiduje innego postępowania. Nie należy ustalać jednej sztywnej porcji w gramach dla wszystkich mulardów: pobranie zależy od wieku, płci, temperatury i wartości energetycznej mieszanki.

Nową paszę warto wprowadzać przez 4–7 dni, stopniowo zwiększając jej udział. Mokre mieszanki trzeba przygotowywać wyłącznie w ilości zjadanej na bieżąco, a niezjedzone resztki usuwać przed następnym karmieniem. Dosypywanie świeżej karmy na kwaśniejące pozostałości nie rozwiązuje problemu.

Czego nie podawać kaczkom mulardom?

Spleśniała pasza nie nadaje się do skarmiania nawet po usunięciu widocznej pleśni. Mykotoksyny, w tym aflatoksyny, nie muszą być widoczne ani wyczuwalne zapachem. Podejrzanej partii ziarna nie należy rozcieńczać dobrym surowcem.

• Pieczywo jako podstawa diety — nie zapewnia właściwych proporcji białka, witamin i minerałów; wilgotne szybko pleśnieje.
• Słone resztki kuchenne — chipsy, wędliny i przyprawione potrawy nie są paszą dla kaczek.
• Zielone części ziemniaka i zazielenione bulwy — zawierają glikoalkaloidy, między innymi solaninę.
• Pasza lecznicza dla innego gatunku — bez potwierdzenia przeznaczenia i zaleceń lekarza weterynarii nie wolno zakładać jej bezpieczeństwa dla kaczek.

Paszę należy przechowywać pod dachem, w suchym miejscu, poza dostępem gryzoni. Dobrym zwyczajem jest zachowanie etykiety i numeru partii do czasu zużycia worka — ułatwia to wyjaśnienie problemów z konkretną dostawą.

Jak sprawdzić, czy żywienie mulardów jest prawidłowe?

Sam apetyt nie potwierdza prawidłowego zbilansowania dawki. Raz w tygodniu warto ważyć tę samą reprezentatywną grupę ptaków, o podobnej porze, i zapisywać zużycie paszy. Przy stadzie liczącym 20 sztuk kontrola 5 oznaczonych kaczek pozwala wychwycić kierunek zmian, choć nie zastępuje oceny całego stada.

Niepokój powinny wzbudzić zahamowanie wzrostu, pogarszające się upierzenie, kulawizny i niechęć do chodzenia. Jedną z przyczyn problemów kończyn jest niedobór niacyny, czyli witaminy B3. NRC w zaleceniach z 1994 roku podaje dla rosnących kaczek pekin 55 mg niacyny/kg paszy; wartość ta pokazuje, dlaczego przypadkowa mieszanka zbożowa nie wystarcza.

Kulawizna nie jest jednak rozpoznaniem niedoboru. Podobne objawy powodują urazy, zakażenia i błędy utrzymania, dlatego nie należy leczyć ich w ciemno dużymi dawkami suplementów. Nagły spadek pobrania paszy, wyraźna apatia lub padnięcia wymagają kontaktu z lekarzem weterynarii.

Najczęstsze pytania

Czy kaczki mulardy można karmić samą pszenicą?
Nie, pszenica nie dostarcza wszystkich potrzebnych składników w odpowiednich proporcjach. Może być częścią zbilansowanej mieszanki, ale nie zastępuje startera, growera ani finiszera.

Czy mulardy mogą jeść paszę dla kurcząt?
Nie należy traktować jej jako automatycznego zamiennika paszy dla kaczek. Trzeba sprawdzić między innymi poziom niacyny, skład mineralny i obecność dodatków leczniczych oraz potwierdzić przydatność produktu u producenta.

Ile razy dziennie karmić kaczki mulardy?
Kaczętom w standardowym odchowie zapewnia się stały dostęp do paszy, zamiast ograniczać je do 2 posiłków. Karmidła trzeba regularnie kontrolować, usuwać zanieczyszczenia i nie dopuszczać do zawilgocenia karmy.

Czy mulardy mogą jeść gotowane ziemniaki?
Tak, jako niewielki dodatek: ugotowane, ostudzone, bez soli i bez zielonych części. Ziemniaki nie zastępują pełnoporcjowej mieszanki i nie powinny pozostawać w karmidle do kwaśnienia.