Co sadzić w marcu – warzywa i kwiaty na dobry start sezonu

Marzec to miesiąc, który budzi w ogrodnikach prawdziwy entuzjazm. Dni wydłużają się, temperatura powoli rośnie, a ziemia zaczyna się ogrzewać. Właściwy dobór roślin do wysiewu w marcu może zadecydować o sukcesie całego sezonu – zarówno jeśli chodzi o wczesne zbiory warzyw, jak i obfite kwitnienie kwiatów przez całe lato. W tym artykule znajdziesz konkretne wskazówki, które warzywa i kwiaty warto posiać w marcu, jak to zrobić i na co zwrócić szczególną uwagę.

Warzywa do wysiewu w marcu pod osłonami

Początek marca to jeszcze zbyt wczesny termin na bezpośredni wysiew do gruntu w większości regionów Polski. Temperatura gleby powinna wynosić przynajmniej 5-8°C, by nasiona kiełkowały prawidłowo. Dlatego większość warzyw sieje się najpierw pod osłonami – w inspektach, tunelach foliowych czy szklarniach.

Sałata to pierwsze warzywo, które warto posiać już na początku marca. Wybieraj odmiany wczesne, odporne na pękanie. Nasiona rozmieszczaj co 20-25 cm w rzędach oddalonych o 25-30 cm. Sałata lubi wilgotną glebę, ale nie znosi zalewania – podlewaj regularnie, ale umiarkowanie. Pierwsze główki będzie można zbierać już w maju.

Rzodkiewka kiełkuje bardzo szybko i nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji. Pod osłonami można ją siać już w pierwszej dekadzie marca. Nasiona umieszczaj płytko, na głębokość 1-1,5 cm, w odstępach 3-5 cm. Rzodkiewka jest gotowa do zbioru po 3-4 tygodniach, więc można ją siać sukcesywnie co 10-14 dni.

W drugiej połowie marca, gdy temperatura pod osłonami stabilizuje się powyżej 10°C, można rozpocząć siew:

• Kapusta pekińska – wymaga temperatury kiełkowania 12-15°C, gotowa do zbioru po 60-70 dniach
• Szpinak – odporny na chłód, kiełkuje już przy 5°C, ale szybciej rośnie w cieplejszych warunkach
• Rukola – doskonała do szybkich upraw, zbiór możliwy już po 4 tygodniach
• Koperek – choć to roślina przyprawowa, warto posiać ją wcześnie dla świeżych liści

Rozsady warzyw do przygotowania w marcu

Marzec to kluczowy miesiąc dla przygotowania rozsady warzyw ciepłolubnych, które później – w maju – trafią do gruntu. Rozsadę można hodować w domu na parapecie, w ogrzewanym inspekcie lub tunelu.

Pomidory sieje się w marcu w zależności od planowanego terminu wysadzenia. Dla uprawy pod osłonami – na początku marca, dla uprawy gruntowej – w drugiej połowie miesiąca. Nasiona wysiewaj do pojemników wielodoniczkowych lub skrzynek, na głębokość około 0,5 cm. Temperatura kiełkowania to 20-25°C. Po wykiełkowaniu rośliny potrzebują dużo światła – minimum 12-14 godzin dziennie. Bez doświetlania rozsada będzie się wyciągać i będzie słaba.

Papryka i chili wymagają jeszcze dłuższego okresu wegetacji niż pomidory, dlatego sieje się je wcześnie – najlepiej w pierwszej dekadzie marca. Kiełkują wolniej, często dopiero po 10-14 dniach. Temperatura kiełkowania powinna wynosić 24-28°C. Po wykiełkowaniu można ją obniżyć do 20-22°C w dzień i 16-18°C w nocy.

Papryka ma delikatny system korzeniowy i słabo znosi pikowanie. Warto od razu siać nasiona do osobnych doniczek, by uniknąć uszkodzenia korzeni przy przesadzaniu.

Bakłażan to kolejne warzywo wymagające długiego okresu wzrostu. Siew w połowie marca zapewni odpowiednio rozwinięte sadzonki do wysadzenia w maju. Wymaga podobnych warunków jak papryka – wysokiej temperatury i wilgotności powietrza.

W drugiej połowie marca można przygotować rozsadę selera naciowego i pora. Oba te warzywa rosną powoli, więc wczesny start daje przewagę. Seler wymaga światła do kiełkowania – nasion nie przykrywa się ziemią, tylko lekko przyciska do podłoża.

Co można siać bezpośrednio do gruntu w marcu

Jeśli marzec jest wyjątkowo ciepły i gleba zdążyła się przeschnąć oraz ogrzać, niektóre warzywa można posiać bezpośrednio do gruntu. Dotyczy to głównie roślin odpornych na chłód.

Groch i bób należą do pierwszych warzyw, które można siać wprost do gleby. Bób jest szczególnie odporny na przymrozki – wytrzymuje nawet do -5°C. Groch kiełkuje przy temperaturze 4-5°C, choć optymalnie przy 10-12°C. Siej nasiona na głębokość 4-5 cm, w odstępach 5-8 cm. Wczesny siew oznacza zbiór strąków już w czerwcu.

Marchew wczesna to kolejny kandydat do marcowego siewu. Nasiona kiełkują powoli, nawet do 3 tygodni, ale są odporne na chłód. Marchew potrzebuje gleby głęboko spulchnionej, bez świeżego obornika, który powoduje rozgałęzianie korzeni. Siej płytko, na głębokość 1-2 cm, w rzędach oddalonych o 25-30 cm.

Cebula z siewu wymaga wczesnego startu. Nasiona sieje się gęsto, w rzędach co 20-25 cm. Po wykiełkowaniu rośliny przerywa się, zostawiając najsilniejsze w odstępach 8-10 cm. Cebula z siewu daje drobniejsze główki niż z sadzonki, ale jest tańsza w uprawie.

Kwiaty jednoroczne na rozsadę

Marzec to idealny moment na wysiew rozsady kwiatów jednorocznych, które zakwitną latem. Większość z nich wymaga 8-12 tygodni od siewu do kwitnienia, więc marcowy start zapewni kwiaty już w czerwcu.

Bratki i fiołki ogrodowe można siać już na początku marca. Kiełkują w temperaturze 15-18°C, po około 10-14 dniach. Po wykiełkowaniu wymagają chłodniejszych warunków – 10-12°C – inaczej rozsada się wyciąga. Bratki wysadzone w maju będą kwitnąć do jesieni.

Aksamitka to jeden z najprostszych kwiatów do wyhodowania z rozsady. Nasiona kiełkują już po 5-7 dniach w temperaturze 18-20°C. Rośliny rosną szybko i nie wymagają szczególnej pielęgnacji. Aksamitki wysadzone w maju zakwitną w czerwcu i będą kwitnąć do pierwszych przymrozków.

W połowie marca warto posiać:

• Cynia – wymaga ciepła do kiełkowania (20-22°C), ale potem rośnie bardzo szybko
• Agератум – drobne nasiona sieje się powierzchniowo, bez przykrywania ziemią
• Niecierpek – potrzebuje temperatury 22-24°C i wysokiej wilgotności
• Begonia bulwiasta – wymaga bardzo wczesnego siewu, nasiona mikroskopijne

Kwiaty wieloletnie do marcowego siewu

Wiele kwiatów wieloletnich można wysiać w marcu, by już w tym samym roku – choć nie zawsze – pojawiły się pierwsze kwiaty. Niektóre zakwitną dopiero w kolejnym sezonie, ale marcowy siew da im przewagę.

Lewkonia wysiana w marcu może zakwitnąć już w lipcu-sierpniu tego samego roku. Nasiona kiełkują w temperaturze 15-18°C. Lewkonia ma intensywny, przyjemny zapach i świetnie nadaje się do bukietów.

Dzwonek karpacki to popularna roślina wieloletnia, która z marcowego siewu może wypuścić pojedyncze kwiaty już w sierpniu. Pełnia kwitnienia nastąpi jednak dopiero w kolejnym roku. Nasiona są drobne i wymagają światła do kiełkowania.

Goździk ogrodowy wysiewany w marcu może zakwitnąć pod koniec lata. Kiełkuje w temperaturze 16-18°C po około 10-14 dniach. Goździki lubią stanowiska słoneczne i przepuszczalną glebę.

Niektóre kwiaty wieloletnie, jak lawenda czy szałwia, kiełkują bardzo długo – nawet do miesiąca. Nie zniechęcaj się, jeśli po dwóch tygodniach nic nie widać w doniczkach.

Przygotowanie stanowiska i podłoża

Sukces marcowych siewów zależy nie tylko od doboru roślin, ale też od właściwego przygotowania podłoża i warunków.

Do rozsady najlepiej sprawdza się gotowa ziemia do wysiewu nasion – jest drobnoziarnista, lekka i wolna od patogenów. Można też przygotować własną mieszankę z torfu, piasku i kompostu w proporcjach 2:1:1. Ważne, by podłoże było przepuszczalne – stojąca woda to główna przyczyna gnicia siewek.

Pojemniki do siewu muszą mieć otwory drenażowe. Najwygodniejsze są wielodoniczki, kasetki rozsadowe lub małe doniczki. Przed użyciem warto je zdezynfekować roztworem nadmanganianu potasu lub octem, zwłaszcza jeśli były już używane.

Temperatura ma kluczowe znaczenie. Większość nasion warzyw kiełkuje w zakresie 18-25°C, kwiaty często wymagają nieco niższych temperatur – 15-20°C. Po wykiełkowaniu temperaturę obniża się o kilka stopni, by rozsada nie wyciągała się.

Światło to drugi najważniejszy czynnik. Naturalne światło w marcu jest jeszcze słabe, dlatego rozsadę często trzeba doświetlać lampami LED lub fluorescencyjnymi. Rośliny potrzebują 12-16 godzin światła dziennie. Bez doświetlania siewki będą cienkie, blade i słabe.

Najczęstsze błędy przy marcowych siewach

Zbyt wczesny siew to paradoksalnie jeden z częstszych problemów. Rozsada pomidorów czy papryki wysiana w lutym do maja przerasta, staje się długa i słaba. Lepiej posiać tydzień za późno niż dwa tygodnie za wcześnie.

Nadmierne podlewanie zabija więcej siewek niż niedobór wody. Podłoże powinno być wilgotne, ale nie mokre. Najlepiej podlewać od dołu, stawiając pojemniki w tacach z wodą na kilka minut, albo używać spryskiwacza do delikatnego zwilżania powierzchni.

Brak pikowania lub zbyt późne pikowanie osłabia rośliny. Większość warzyw pikuje się, gdy mają 2-3 prawdziwe liście (nie liścienie). Zbyt wczesne pikowanie uszkadza delikatne siewki, zbyt późne – powoduje splątanie korzeni.

Ignorowanie hartowania to błąd, który ujawnia się dopiero po wysadzeniu rozsady. Rośliny hodowane w stałej temperaturze i bez kontaktu z wiatrem nie są przygotowane na warunki zewnętrzne. Na 7-10 dni przed wysadzeniem rozsadę należy stopniowo przyzwyczajać do niższych temperatur i słońca.

Kalendarz marcowych prac

Pierwsza dekada marca to czas na siew rozsady pomidorów pod osłony, papryki, bakłażana, bratków i lewkonii. Pod osłonami można siać sałatę, rzodkiewkę i szpinak. Jeśli pogoda sprzyja – w gruntcie bób i groch.

Druga dekada to moment na rozsadę pomidorów do gruntu, selera naciowego, pora oraz większości kwiatów jednorocznych. W tunelach i inspektach siej kapustę pekińską, rukolę i kolejne terminy rzodkiewki.

Trzecia dekada marca to ostatni dzwonek na rozsadę papryki i pomidorów. W gruntcie można już siać marchew, cebulę z nasion, a pod osłonami – kolejne warzywa liściowe. To też dobry moment na siew kwiatów wieloletnich.

Marzec w ogrodzie to intensywny czas, ale właściwie wykorzystany daje przewagę na cały sezon. Rośliny wysiane i wysadzone we właściwym momencie rosną silne, zdrowe i obficie plonują lub kwitną. Warto poświęcić czas na dokładne przygotowanie podłoża, zapewnienie odpowiedniej temperatury i światła – te podstawy decydują o tym, czy marcowe siewy zakończą się sukcesem.